Zwangerschapsverlof in zicht: zet een dikke streep door je takenlijst
De uitgerekende datum staat al maanden in je agenda. Je verlof komt dichterbij, maar je takenlijst wordt niet korter. Integendeel. Iedereen wil nog even iets van je voordat je weg bent, en jij wilt het netjes achterlaten. Herkenbaar?
In deze blog
In mijn trainingen kom ik wel eens deelnemers tegen die over een paar weken of maanden met verlof gaan. Ze zijn vaak niet – alleen -bezig met de vraag hoe ze slimmer kunnen werken, maar met de vraag hoe ze alles af gaan krijgen voor het zover is. Mijn antwoord is altijd hetzelfde: dat lukt niet, en dat hoeft ook niet; je verlof is geen deadline waarvoor alles af moet. Het is een natuurlijk moment om een streep te zetten tussen ‘dit doe ik nog’, ‘dit draag ik over’, en ‘dit pak ik op als ik terug ben’.
Eén streep, vier stapels
Pak je takenlijst er eens bij, en je mailbox, en die stapel in je hoofd. Verdeel alles over vier stapels.
Voor je verlof. Hier hoort alleen in wat zonder jou niet kan, of wat schade doet als het half af blijft liggen. Wees streng. “Dit wil ik nog graag afmaken” is iets anders dan “dit moet ik afmaken”. Die eerste categorie is vaak groter dan je denkt, en dat is precies de valkuil.
Overdragen. Alles wat tijdens je verlof doorloopt, krijgt een nieuwe eigenaar. Niet “het team pakt het op”, maar een naam. Doe dat samen met je leidinggevende, want het is niet jouw taak om je eigen vervanging te regelen. Wel om helder te maken wat er ligt.
Na je verlof. Wat kan wachten, mag wachten. Zet het op een aparte lijst met de titel “Na mijn verlof” en sla die op waar je hem straks terugvindt. Dan hoeft je hoofd het niet vast te houden. Je hoofd is geen archiefkast, en zeker niet in de laatste weken voor je bevalling.
Schrappen. Dit is mijn favoriet. Kijk eerlijk naar wat er op je lijst staat en vraag je af: als dit vier maanden blijft liggen, mist iemand het dan? Regelmatig is het antwoord nee. Een verlof is een prachtige gelegenheid om op te ruimen. Je kunt het maar één keer schrappen, en dit is het moment.
Plan alsof je morgen weg kunt zijn
Hier zit het lastige. Je weet ongeveer wanneer je verlof begint, maar nooit precies wanneer je stopt, want een zwangerschap houdt zich niet aan je planning. Je kunt eerder moe zijn dan je dacht, klachten krijgen of eerder bevallen. Daar kun je je niet op voorbereiden zoals op een vakantie; wel kun je je werk zo inrichten dat het niet uitmaakt.
Werk vanaf nu overdraagbaar. Wacht niet tot de laatste week met een overdrachtsdocument. Begin er nu mee, als levend document dat je elke week bijwerkt. Per lopende zaak drie dingen: 1. waar staat het, 2. wat is de volgende stap, en 3. wie weet ervan? Zet het op een plek waar je collega’s erbij kunnen, niet in je eigen mapje.
Draag het lastigste als eerste over. Het is verleidelijk om de complexe dossiers tot het laatst te bewaren, omdat jij ze het beste kent. Doe het andersom. Juist die wil je overdragen terwijl je er nog bent om vragen te beantwoorden. De simpele dingen kan iemand zonder jou ook wel uitzoeken.
Trek je eigen deadline naar voren. Kies een “eerste mogelijke laatste werkdag”, een paar weken vóór je officiële verlof. Plan alles wat echt af moet vóór die datum. Werk je daarna nog door? Mooi, dan is dat bonustijd voor afronden en overdragen, niet voor nieuwe projecten.
Maak een als-ik-morgen-niet-kom-lijstje. Eén A4 met de vijf dingen die een collega moet weten als je onverwacht wegvalt. Welke afspraken staan er, wat loopt er af, wie moet gebeld worden. Leg het bij je leidinggevende of in de gedeelde map. Hopelijk heb je het nooit nodig, maar het geeft rust.
Zet je afwezigheidsmelding alvast klaar. Schrijf hem nu, met de naam van je vervanger erin, zodat iemand anders hem kan aanzetten als jij dat niet meer kunt. Regel ook via de gewone weg, bijvoorbeeld via ICT, wie er toegang krijgt tot een gedeelde mailbox of map. Dan hoeft niemand je te bellen voor een wachtwoord.
Bereikbaar tijdens je verlof? Doe het niet
Dit is misschien het belangrijkste stuk van dit blog. Veel vrouwen die met verlof gaan, zeggen iets als: “Bel me gerust als er iets is.” Het voelt behulpzaam en loyaal. En het past bij iemand die haar werk serieus neemt.
Mijn advies: doe het niet. Je bent met andere dingen bezig. Met herstellen, met slapen (of juist niet), met een baby die je helemaal nog moet leren kennen. Elk “even een vraagje” trekt je terug in je werk, ook als het maar vijf minuten duurt. Je denkt er daarna nog uren over na. En wie één keer bereikbaar blijkt, wordt vaker gebeld.
Kies voor nul. Het beste niveau van bereikbaarheid tijdens je verlof is geen bereikbaarheid. Maak dat vooraf expliciet met je leidinggevende: “Tijdens mijn verlof ben ik niet bereikbaar voor werk. Voor vragen kun je terecht bij mijn vervanger.” Dan hoeft niemand te twijfelen of het wel mag.
Eén poort, alleen voor echte noodgevallen. Wil je toch een vangnet? Spreek dan af dat alleen je leidinggevende contact mag opnemen, en alleen bij iets wat echt niet zonder jou kan. Laat je leidinggevende die afweging maken, niet elke collega afzonderlijk. In de praktijk gebeurt het dan bijna nooit.
Haal je werk van je telefoon. Log uit bij je werkmail en Teams op je telefoon, of verwijder de apps tijdelijk. Een melding die niet binnenkomt, hoef je ook niet te negeren.
Contact is iets anders dan bereikbaarheid. Een kaartje van je team, een collega die op kraambezoek komt: dat is fijn, en dat mag. Dat is geen werk. Net zo goed kun je tegen het einde van je verlof een kop koffie plannen om weer even bij te praten. Dat is een moment dat jij kiest, en dat maakt het verschil.
En als je terugkomt
Begin niet met je mailbox. Na een paar maanden staan daar honderden berichten in, en de meeste zijn al lang afgehandeld. Begin met je lijst “Na mijn verlof” en met een gesprek met je vervanger: wat is er gebeurd, wat ligt er nog, wat is van mij? De rest van je mail mag je met een gerust hart archiveren. Wat belangrijk is, komt wel terug.
Wat kun je morgen al doen?
Verdeel je takenlijst over de vier stapels: voor, overdragen, na en schrappen. Begin een overdrachtsdocument dat je elke week bijwerkt, en draag het lastigste dossier als eerste over. En spreek met je leidinggevende af hoe bereikbaar je bent tijdens je verlof. Mijn advies blijft: helemaal niet.
Werk je in een team waar regelmatig iemand met verlof gaat, of uitvalt? De teamtraining Met Meer Plezier Productief wordt altijd op maat gemaakt. Dus kunnen we ook extra aandacht geven aan hoe je werk overdraagbaar maakt, zodat het niet stilvalt als iemand er niet is.
Neem gerust contact op, dan bespreken we wat er bij jullie speelt.

Geef een reactie