De beste werkdagen zijn soms buiten kantoor

Een paar jaar geleden zat ik een week in Zuid-Spanje, aan een wiebelig tafeltje op een terras, met uitzicht op niets bijzonders en verder helemaal niemand die iets van me wilde. Ik schreef er in vijf dagen meer aan mijn boek dan in de drie maanden ervoor bij elkaar.

Een jaar later zat ik een midweek in een Airbnb, twee uur van huis, met een simpel doel: een stapel klussen wegwerken waar ik thuis al weken omheen fietste. Een andere zomer paste ik een week op een nest kittens en een hond, bij vrienden die op vakantie waren. Ook dat was, hoe vreemd het ook klinkt, een van de productiefste weken van het jaar. Geen thuiskantoor vol lopende zaken, geen training die ik die dag moest geven, geen mailtje dat tussendoor om aandacht vroeg. Alleen ik, de taak, en een omgeving die daarbij paste.

Ik vertel dit niet om te pronken met mijn vrijheid als zelfstandige. Ik vertel het omdat ik daarmee, zonder het ooit zo genoemd te hebben, al jaren doe wat nieuw onderzoek van Maastricht Marketing nu in cijfers vangt: mensen zoeken een andere plek op zodra het werk daarom vraagt.

Het kantoor wint het gesprek, de praktijk wint het echte werk

Uit dat onderzoek blijkt dat de helft van de Nederlandse kantoorprofessionals de eigen werkplek actief vermijdt zodra er veel interne taken op de planning staan: administratie, een gespreksvoorbereiding, een jaarplan uitwerken. Werk dat concentratie vraagt, en dat nu juist op kantoor het lastigst te leveren is.

Meer dan de helft van de kantoorprofessionals geeft aan dat geconcentreerd werken op de eigen werkplek niet altijd lukt, en voor bijna een op de tien lukt dat zelfs meestal niet. Bovendien wordt bijna zes op de tien mensen op een gemiddelde werkdag altijd wel onderbroken. Zie ook mijn blog ‘Hybride werken? Jouw kantoor is het mijne niet’.

Tegelijkertijd hoor ik in bijna elke organisatie waar ik train dezelfde beweging: leidinggevenden die sturen op meer fysieke aanwezigheid, omdat contact en cultuur in zekere zin om een kantoor vragen. Dat begrijp ik. Maar het is precies dat spanningsveld dat het onderzoek blootlegt: kantoor is goed voor het ene soort werk, en slecht voor het andere. Wie dat negeert, vraagt mensen iets onmogelijks: geconcentreerd werk leveren in een omgeving die op onderbreking is gebouwd.

Niet lui, niet ongemotiveerd, gewoon op de verkeerde plek

Dit is het punt waarop ik mensen in mijn trainingen graag even laat schrikken. Want de reflex is vaak: dan moeten mensen maar beter plannen, gedisciplineerder zijn, zich minder laten afleiden. Dat is precies de denkfout. Een mens die tussen twee vergaderingen door een jaarplan probeert te schrijven, faalt niet aan discipline. Die persoon faalt aan een omgeving die niet past bij de taak. Je kunt nog zo gedisciplineerd zijn, een open kantoortuin blijft een slechte plek voor werk dat om diepe concentratie vraagt. Daar overleven vraagt nogal wat van je!

Wat ik in het onderzoek herken, is dus geen luiheid of onwil om naar kantoor te komen. Het is een heel logische zoektocht naar een plek die wél bij de taak past. Meer dan zeven op de tien ondervraagden noemt een rustigere, inspirerende omgeving als iets dat direct helpt om beter werk te leveren. Dat is geen grillige wens, dat is een signaal dat de werkplek en het werk niet meer op elkaar aansluiten.

De vraag die ik mezelf, en jou, wél stel

Ik neem workations niet omdat reizen leuk is, al is dat een fijne bijvangst. Ik neem ze omdat ik precies weet welk type werk waar het beste lukt. Schrijfwerk dat diepe focus vraagt, doe ik het liefst ver van huis en agenda. Kleine administratieve klussen los ik het beste op in een omgeving zonder afleiding, maar wel dichtbij. En soms, zoals bij die kittens, is de omgeving zelf niet eens het punt. Het punt is dat er even geen kantoor, geen inbox-op-de-loer en geen collega langs mijn bureau is.

Dat is de vraag die ik iedereen in mijn trainingen meegeef, en die ik nu ook aan jou stel: welke van jouw taken deze week vraagt om rust en concentratie, en welke plek geef je die taak eigenlijk? Niet elke taak hoort op kantoor. Niet elke taak hoort thuis. En al helemaal niet elke taak hoort waar toevallig je bureau staat.

Ik snap dat niet iedereen de vrijheid heeft die ik als zelfstandige heb. Een week naar Zuid-Spanje zit voor de meeste werknemers er niet in, en dat hoeft ook niet. Maar het onderliggende principe blijft hetzelfde, ook binnen een gewoon hybride beleid: koppel de taak aan de plek, in plaats van de plek als vast gegeven te zien en de taak er maar bij te proppen. Dat is precies waar het vaak misgaat in organisaties die wél hybride werken toestaan, maar geen moment stilstaan bij wélk werk waar het beste past.

Wil je met je team ontdekken welk werk waar het beste tot zijn recht komt, in plaats van dat iedereen zomaar overal alles probeert te doen? Dat is precies het soort denkwerk waar ik met teams mee aan de slag ga. Nieuwsgierig hoe dat eruitziet voor jullie organisatie? Neem gerust contact op.

Wel vastbesloten om mensen op kantoor goed te laten functioneren? Dan is een workshop Overleven in de kantoortuin een slimme zet!

PS: Maastricht is net zo goed een prachtige plek voor een workation! Ik studeerde er, werkte er en woonde er jarenlang. Mijn aanraders: een bezoek aan deze prachtige boekwinkel in een voormalige kerk, als lunch de sublieme gegratineerde uiensoep van Pieke Potloed, en lekkere thee halen bij Maison Blanche Dael in de Wolfstraat.

En niet te missen: een heerlijk stukje vlaai op het terras van In den Ouden Vogelstruys, een prachtig café op het Vrijthof, in een pand met een gevel uit 1730 maar een historie die zeker nog vierhonderd jaar ouder is.