De expert aan het woord: de beurshandelaar
Wie droomt er niet van: een klapper maken op de beurs, doordat je als eerste – en hopelijk als een van de weinigen – weet over een belangrijke ontwikkeling? Misschien voorspel jij dagelijks wel het beursnieuws, in de hoop op een klein stukje informatie die je in de juiste richting stuurt. Of ken je iemand die er vast van overtuigd is de juiste strategie te weten, omdat ‘zijn gevoel’ zegt dat dit niet kan falen.
Waar je zeker van kunt zijn, is van de waarschuwing bij alle financiële producten: prestaties uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst. Wil je goede keuzes maken uit de grote hoeveelheid informatie die beschikbaar is, dan ben je er helaas niet met de beurspagina uit de krant…
In deze blog
Wat deze expert je wil vertellen, in een notendop
- Om succesvol te kunnen zijn in de beleggingswereld is het nodig dat je informatie krijgt uit feitelijke en objectieve bronnen. Grote beleggers hebben teams met knappe koppen om de beste informatie te analyseren, maar dat geldt niet voor individuele beleggers. Zij kunnen dergelijke informatie dan ook beter buiten beschouwing laten.
- Subjectieve informatie en emoties spelen ook een rol in veel aankoop- of verkoopbesluiten, maar zijn geen goede basis voor belangrijke financiële besluiten.
- Prestaties uit het verleden bieden dan wel geen garantie voor de toekomst, maar als je wetenschappelijk beproefde strategieën gebruikt, kun je de kans op toekomstig succes wel enorm vergroten.
Wat jij hieruit kunt leren
Wanneer je besluiten neemt met grote financiële gevolgen, is het beter om die te baseren op feitelijke en objectieve informatie, dan op subjectieve informatie of emoties.
Als die feitelijke en objectieve informatie beschikbaar is, maar niet makkelijk te overzien, is het nodig dat je een methode of systeem vindt om die informatie te analyseren.
Of je moet besluiten aandelen te kopen of juist te verkopen, is een besluit dat grote gevolgen kan hebben voor je portemonnee. Dat betekent dat het goed kunnen filteren van de informatie die zo’n besluit kan beïnvloeden, heel waardevol is. Hoe je de juiste keuzes maakt in het woud van informatie en welke zaken je buiten beschouwing moet laten, wordt steeds vaker door computers gevoed.
Harm van Wijk van www.beleggen.com heeft een lange staat van dienst in het vermogensbeheer en de beleggingswereld. Hij weet alles van de keuzes die mensen maken bij beleggen en welke rol objectieve informatie daarin zou moeten spelen. Met de nadruk op zou moeten, want juist die objectiviteit is nog wel eens ver te zoeken, is zijn ervaring: “Er zijn aardig wat psychologische valkuilen in het beleggen. Mensen hebben de neiging om op hun gevoel af te gaan voor het aankoop- of verkoopmoment. Iemand denkt bijvoorbeeld ‘Nu is dit aandeel al zo ver gedaald, verder daalt het niet’, zonder daarvoor op feiten of cijfers af te gaan. Het slechtste wat je kunt doen, is juist de gedaalde aandelen kopen, zo blijkt uit wetenschappelijk onderzoek.”
Grote financiële bedrijven beleggen ook groot: dat zijn transacties die gigantische impact hebben op de markt en waar enorme bedragen mee gemoeid zijn. Een aankoop- of verkoopbesluit is soms gebaseerd op actuele ontwikkelingen in een bepaalde branche of rondom een bedrijf. Een team mensen daarvoor de kranten in de gaten laten houden is zeer kostbaar, al zijn er genoeg bronnen te vinden. Deze teams pluizen jaarverslagen uit, bekijken analyserapporten en abonneren zich op persberichten. Op pad gaan kan ook; als geïnteresseerde kun je algemene vergaderingen van aandeelhouders bezoeken. Online is er ook veel informatie voor een belegger: beleggers bezoeken allerlei websites, houden Twitter in de gaten en abonneren zich op fora.
Destilleren
De media kan ook informatie bieden buiten de geschreven bronnen; denk aan programma’s op BNR, RTL-Z of Bloomberg TV. De grotere beleggers gebruiken voor het monitoren van actueel nieuws daarom speciale software. Die scant tienduizenden nieuwsbronnen en kan daaruit razendsnel destilleren of iets positieve of negatieve signalen biedt: koopsignalen of verkoopsignalen. Het algoritme van die software kijkt naar de hoeveelheid nieuws en naar de inhoud ervan. Is er sprake van een schandaal rondom een bestuurder, of misschien wel technische problemen, dan kan dat betekenen dat het slimmer is om het aandeel van de hand te doen.
Als particuliere belegger heb je niet de luxe van dergelijke systemen, maar er zijn talloze bronnen die informatie bieden waar een belegger op kan afgaan. Naast de traditionele kranten en tijdschriften, of bedrijfspublicaties zoals nieuwsbrieven en jaarverslagen, spelen internetblogs en social media ook een grote rol anno nu. Dát zij invloed hebben is zonneklaar, weet Harm ook. Maar wat veel lastiger te bepalen is, is hoeveel invloed ze gaan hebben en welke richting het uit gaat.
“Wat is de waarde van een tweet die Trump de wereld in stuurt?” vraagt hij zich af. “Welk effect heeft het op de koersen als een blogger een vernietigend stuk schrijft over een bedrijf? Je kunt proberen daar een waarde aan te hangen, door menselijke analyse of door er een algoritme op los te laten, maar het is ontzettend moeilijk om dat goed in te schatten. Er zijn gewoonweg te veel bronnen, die te veel informatie tegelijk produceren, die elkaar bovendien ook soms nog tegenspreken. Sommige bronnen hebben ook een subjectieve visie of een verborgen agenda. Daarom is het beter om dergelijke informatie buiten beschouwing te laten als je besluit om een aandeel te kopen of te verkopen; nieuwsberichten volgen biedt geen solide basis.”
Dartpijltje
Dat betekent niet dat je je ogen dicht moet doen en met een dartpijltje op de lijst van aandelen moet gooien, om zo je keuze te maken. Al kent Harm wel diverse voorbeelden waarin is aangetoond dat willekeur soms beter werkt dan vakkundig advies. In die experimenten liet men apen de keuze maken om een aandeel te kopen of verkopen. Een voorbeeld is de Nova – later Nieuwsuur – Top-5 waarin beursexperts zoals Royce Tostrams, Evert Waterlander en Corné van Zijl hun top-5 delen. Daarbij nemen ze het op tegen bijvoorbeeld apen, clowns of dolfijnen. De experts deden het elk jaar gemiddeld bijna 0,9% slechter dan de AEX. Nieuwsuur is daarom na 18 jaar maar gestopt met dit format.
Harm legt uit: “Je zou verwachten dat een vermogensbeheerder, die toegang heeft tot allerlei informatiebronnen, zijn kennis gebruikt op een manier die waarde oplevert. Maar zoals het FD al kopte: beleggers zijn heel slecht in verkoopbeslissingen. De fondsmanagers uit het onderzoek waarover het FD schreef, hadden gemiddeld $ 573 miljoen onder beheer. Toch deden ze het 0,5 tot 1% slechter dan een aap die willekeurig pijltjes gooit naar een lijst van fondsen. Dat bevestigt wat we al wisten: een vermogensbeheerder heeft, op de langere termijn, netto een negatief effect op de waarde van dat vermogen.”
Toch maar overstappen op volstrekte willekeur dus? Dat is niet het advies wat Harm beleggers zou willen geven. “Je moet wel degelijk je ogen en oren open houden en nadenken welke strategie je gaat kiezen. Niet iedereen voelt zich even comfortabel bij een strategie die veel risico biedt of kan zich een dergelijk risico veroorloven.”
Elon Musk
‘Informatie verzamelen voordat je begint is noodzakelijk om goed te kunnen beleggen, alleen is het essentieel dat je kiest welke bronnen je raadpleegt en welk type informatie je gaat verzamelen: objectieve, feitelijke informatie en dus geen subjectieve, niet-zo-feitelijke informatie. Objectieve informatie is bijvoorbeeld ‘Dit aandeel heeft de afgelopen drie jaar 12 procent rendement opgeleverd’. Subjectieve informatie is ‘In de markt voor elektrische auto’s heeft Elon Musk de beste visie’.
De feitelijke informatie die er beschikbaar is over een aandeel vertelt je wat het aandeel tot nu toe gedaan heeft qua handelsvolume en prijsniveau. Dat is dus de pure, onversneden statistische informatie die je nodig hebt om goede besluiten te nemen. “Het is wetenschappelijk aangetoond dat aandelen die in het verleden in prijs zijn gestegen, de grootste kans bieden dat ook in de toekomst te gaan doen”, weet Harm. “Dat noemen we het ‘momentum effect’. Daarom moet je dat gaan volgen; wat is de beweging die een aandeel heeft gemaakt, of nu maakt? Dat geeft je waardevolle informatie waarop je je eigen keuzes kunt baseren.”
Er zijn natuurlijk altijd bewegingen in de markt te zien die bijzondere aandacht verdienen. “Logischerwijs maakt het voor de aandacht verschil wie een aandeel koopt; als een investeerder als Warren Buffet een grote aankoop doet, wordt daar door investeerders veel meer gewicht aan gehangen dan wanneer Piet Particulier dat doet”, stelt Harm. “Van te voren weet je nooit wát Warren Buffet gaat kopen en hij zal het je vooraf ook niet vertellen. Wel kun je zien wat hij – of een andere grote partij – heeft gekocht omdat die koers is gestegen of gedaald. De grote beleggers, de grote olifanten, zorgen immers voor grote koersbewegingen.”
Wisdom of the crowd
Succesvol beleggen is voor een individu niet te doen zonder gebruik te maken van geautomatiseerde systemen. Daarvoor zijn er te veel factoren die de koers beïnvloeden. Harm heeft zelf een systeem ontwikkeld, genaamd Trading Navigator. Dit systeem maakt gebruik van de statistieken die hij als belangrijkste indicator ziet voor de bewegingen die een aandeel zal gaan maken. “Mijn idee was om dat wetenschappelijk bewezen proces te gebruiken en daarmee een systeem te bouwen. Op deze manier gebruik je de ‘wisdom of the crowd’ om je besluiten tot kopen of verkopen te nemen. Je kijkt simpelweg naar wat er is gebeurd met een aandeel: is het veel gestegen of gedaald? En tegen welke prijs? Dat bekijk je zowel op de korte, de middellange als de lange termijn. Je volgt op deze manier het spoor van de grote succesvolle beleggers, de grote olifanten; een spoor dat je eenvoudig kunt volgen omdat het zo goed zichtbaar is.”
Met statistische informatie beleg je op basis van ratio, niet op emotie; op basis van feiten en niet op onderbuikgevoelens of gokjes over wat een aandeel zal doen. “Zeker voor wie niet zo erg thuis is in de beleggingswereld helpt het wanneer je op een makkelijke manier ziet wat al die cijfers nu eigenlijk betekenen. Daarom koos ik voor een duidelijk visueel begrip: het systeem laat je een groene pijl zien als je moet kopen, en een rode pijl als het slimmer is om te verkopen. Zo beperk je de risico’s en ga je – als je er tenminste naar luistert – nooit tegen de trend in handelen. Want dat is funest voor je rendement.”
Dit is één van de acht interviews uit e-book ‘De experts aan het woord’, dat hoort bij mijn boek Infodetox: Filter de wereld voor meer overzicht. De overige zeven interviews staan ook in deze categorie blogstukken. Meer over mijn boeken en waar je ze bestelt vind je op deze pagina.
Zou een inspiratiesessie over hoe je slimmer kunt omgaan met informatie iets zijn voor jouw team, afdeling, netwerkbijeenkomst of intervisiegroep? Dat kan online en is er al in een versie van 60 minuten; de ideale lunchworkshop of bijdrage aan een online bijeenkomst.
Neem gerust contact met me op, om de mogelijkheden te bespreken.

Geef een reactie