De Stressjunkie: waarom je jezelf op het randje houdt

Je levert je beste werk op het laatste moment. Onder druk gaat het ineens allemaal sneller, scherper, beter, en je verbaast jezelf vaak genoeg over wat je in twee uur voor elkaar krijgt terwijl je er eigenlijk twee dagen voor had. Rustige, voorspelbare periodes voelen daarentegen ongemakkelijk, bijna vervelend. Je gaat je vanzelf afvragen of er niet iets is dat je over het hoofd ziet. Dus zonder het bewust te plannen, zorg je er steeds weer voor dat het spannend blijft.

Dat is geen toeval en al helemaal geen karakterzwakte. Een deadline die dichterbij komt, geeft een kick die een rustige planning nooit zal geven: het lichaam maakt adrenaline aan, de focus scherpt aan, en het gevoel van “ik moet nu” voelt bijna prettig. Chaos voelt vertrouwd, en het geeft je bovendien een rol: degene die op het laatste moment de redding brengt, de held van de dag. Dat is een fijne rol om in te zitten.

Waarom dit gebeurt

Het is alleen een dure rol, want de prijs is dat gewone, dagelijkse taken zonder spanning geen enkele aantrekkingskracht meer hebben. Die schuif je net zo lang voor je uit tot ze ook een crisis zijn geworden, en dan pas voelen ze de moeite waard om aan te beginnen. Het gekke is dat een Stressjunkie zich daardoor soms actief tegen rust en overzicht verzet, ook al zou dat op papier veel prettiger zijn. Systematisch en voorspelbaar werken voelt saai, en saai is voor een Stressjunkie bijna een vies woord.

Er schuilt ook een aandachtsbehoefte in dit patroon. Aandacht krijgen als je op het randje van de afgrond nog net op tijd binnenkomt, voelt anders dan aandacht krijgen voor werk dat rustig en op tijd is afgerond. Dat maakt het aantrekkelijk om het steeds weer zo ver te laten komen, ook al is het risico dat het een keer misgaat reëel.

De sterke kant, die je niet moet kwijtraken

Stressjunkies zijn zelden bang voor complexe uitdagingen; ze zijn moedig en beschikken over veel energie en kracht, waardoor ze ook een strakke, onverwachte planning goed het hoofd kunnen bieden. Die moed is waardevol, zeker in werk waar wel eens iets misgaat. Het punt is niet dat je die scherpte moet kwijtraken, het punt is dat je hem niet steeds zelf hoeft te creëren voordat je aan de slag kunt.

Wat kun je morgen anders doen?

Bouw voor een taak die je normaal tot het laatste moment laat liggen, bewust een eerder, kunstmatig drukmoment in. Spreek bijvoorbeeld met een collega af dat je morgenmiddag om vier uur al een tussenversie laat zien, ook als die nog niet af is. Dat geeft je een vorm van spanning en verantwoording die niet afhankelijk is van een naderende ramp, en toch net genoeg trekt om in beweging te komen.

En de volgende keer dat alles rustig loopt en je merkt dat je onrustig wordt van die rust: vraag jezelf af of je nu ergens een taak groter of dringender maakt dan hij eigenlijk is, puur om het weer spannend te maken. Die vraag alleen al doorbreekt een deel van het patroon, want het maakt zichtbaar dat de crisis soms door jezelf wordt aangewakkerd, niet door de situatie.

Een laatste tip: als je merkt dat je een taak steeds voor je uitschuift, probeer dan eens bewust te starten op een moment dat er nog geen enkele druk is, alleen om te ervaren hoe dat voelt. Niet om er meteen een gewoonte van te maken, maar om te ontdekken dat werk zonder crisis ook resultaat oplevert, misschien zelfs met minder stress achteraf.

Herken je jezelf hierin? Of jij dit type bent leer je in de zelftest Uitstellen die je gratis kunt doen.

Wil je echt iets doen aan je uitstelgedrag? Kijk dan eens naar mijn online training Stoppen met Uitstellen, waarmee je in hapklare brokken grip krijgt op je uitstelgedrag. Lees je liever (ook) wat meer over de materie, kijk dan naar mijn boek Uitstelgedrag de Baas Worden of naar Vandaag Begin Ik Echt.

Ga je graag gericht aan de slag in een 1-op-1 traject? Dan is mijn traject Met Meer Plezier Productief misschien een goede keuze. Meer daarover lees je hier.