Het Werkpaard: waarom altijd ‘ja’ zeggen je juist vertraagt

Het is maandagochtend en je agenda staat al vol. Toch stapt er een collega binnen met een dringende vraag, en voor je er erg in hebt, heb je ja gezegd. ’s Avonds laat komt er nog een appje van een vriend die hulp nodig heeft bij het uitzoeken van een verzekering. Ook daar zeg je ja tegen. Je bent degene bij wie iedereen terechtkan: de betrouwbare kracht, de vaste vrijwilliger, degene die het wel even oplost. Dat maakt je onmisbaar. Het maakt je ook, misschien tegen je eigen gevoel in, een uitsteller.

Want terwijl je druk bent met de taken van anderen, blijft je eigen werk liggen. Niet omdat je lui bent of het niet aandurft, maar omdat er simpelweg geen ruimte meer over is. Aan het eind van de dag heb je hard gewerkt, ben je moe, en toch heb je niets afgekregen van wat er voor jou echt toe deed. Dat is een raar soort vermoeidheid: je hebt het gevoel dat je alles hebt gegeven, maar niet aan de dingen die op jouw lijstje stonden.

Waarom dit gebeurt

De kern van het Werkpaard-patroon is geen tijdgebrek. Het is dat nee zeggen voelt als afwijzen, en dat voelt bedreigend voor je gevoel van eigenwaarde. Ergens diep van binnen geloof je dat je waarde afhangt van hoe nuttig je bent voor anderen. Dus je vult je agenda liever met de vraag van een ander dan met je eigen prioriteit, want die ander zegt tenminste meteen dankjewel. Je eigen taak zegt niks terug, die ligt daar gewoon maar te wachten.

Dat maakt het ook zo’n onzichtbaar patroon. Een Werkpaard oogt namelijk niet als een uitsteller. Je bent immers de hele dag bezig, druk, actief. Maar bezig zijn met de agenda van een ander is niet hetzelfde als voortgang boeken op je eigen doelen. Het voelt alleen wél zo, en dat maakt het extra lastig om te doorbreken: je hébt tenslotte de hele dag gewerkt.

De sterke kant, die je niet moet kwijtraken

Dit patroon heeft ook een echte kracht: Werkpaarden hebben een tomeloze energie en kunnen, mits goed gepland, ontzettend veel voor elkaar krijgen. Vrienden en collega’s kunnen op je rekenen, en dat is iets om trots op te zijn, niet iets om weg te trainen. Het doel is niet dat je minder betrouwbaar wordt. Het doel is dat je eigen taken net zo serieus behandelt als die van een ander.

Wat kun je morgen anders doen?

Voordat je ‘ja’ zegt tegen een verzoek, stel jezelf één vraag: als ik dit doe, welke taak van mezelf verdwijnt daardoor naar morgen? Niet om jezelf een schuldgevoel aan te praten, maar om het gewoon zichtbaar te maken. Vaak ontdek je dat de ruil helemaal niet zo eerlijk is als hij voelt: je ruilt een uur van je eigen prioriteit in voor een half uur hulp aan iemand anders, en dat realiseer je je pas als je het hardop voor jezelf benoemt.

Een tweede stap: oefen met een antwoord dat geen volmondig ja én geen hard nee is. “Ik kan het deze week niet, maar volgende week wel” of “Ik heb er tot woensdag geen tijd voor, lukt het dan nog?” zijn allebei net zo behulpzaam als een direct ja, en ze beschermen je eigen tijd. Je hoeft niemand teleur te stellen om voor jezelf te kiezen. Je moet alleen wennen aan het idee dat “later” ook een geldig antwoord is, en dat de wereld daar zelden van instort.

Tot slot: houd voor jezelf één keer per week bij hoeveel van je “ja’s” die week eigenlijk aan jouw eigen prioriteiten hebben bijgedragen. Je hoeft er niets mee te doen behalve het zien. Dat is vaak al genoeg om de volgende keer iets bewuster te kiezen.

Herken je jezelf hierin? Of jij dit type bent leer je in de zelftest Uitstellen die je gratis kunt doen.

Wil je echt iets doen aan je uitstelgedrag? Kijk dan eens naar mijn online training Stoppen met Uitstellen, waarmee je in hapklare brokken grip krijgt op je uitstelgedrag. Lees je liever (ook) wat meer over de materie, kijk dan naar mijn boek Uitstelgedrag de Baas Worden of naar Vandaag Begin Ik Echt.

Ga je graag gericht aan de slag in een 1-op-1 traject? Dan is mijn traject Met Meer Plezier Productief misschien een goede keuze. Meer daarover lees je hier.