Of het nu geluid van de kantoortuin is, of geluiden van je thuisomgeving: storende geluiden hebben een duidelijke negatieve invloed op je productiviteit. Je brein moet telkens schakelen tussen wat jij wilt doen en wat je om je heen hoort. Dat heen-en-weer schakelen lijkt onschuldig, maar het kost verrassend veel brandstof.

Het kan helpen om naar de bron te kijken en te onderzoeken wat je daaraan kunt doen. Soms kun je iets praktisch oplossen, soms kun je je omgeving slim tweaken, en soms moet je vooral accepteren dat het niet perfect stil wordt – en kijken wat je wél kunt beïnvloeden.

Omgevingsgeluiden van buitenaf heb je helaas maar beperkt in de hand – die drukke straat en die basisschool worden niet opeens stil omdat jij er vandaag graag gefocust wilt werken. Ook buren blijken zelden precies op jouw belangrijkste concentratieblokken te gaan mediteren.

Gelukkig zijn er wel degelijk dingen die je zelf kunt doen. Niet om alle geluiden weg te toveren, maar om je eigen omstandigheden zó te organiseren dat je brein zo min mogelijk last heeft van de ruis.

Investeer in een noise cancelling koptelefoon

Een van de meest directe oplossingen: een goede noise cancelling koptelefoon. Daarmee onderdruk je een groot deel van de geluiden in je omgeving, zodat het óf bijna stil wordt, óf je juist je eigen gekozen geluid (muziek, white noise, een podcast) duidelijker hoort dan de rest.

Technisch gezien werkt zo’n koptelefoon met microfoons die het omgevingsgeluid oppikken en daar een tegengeluid tegenover zetten. Voor jouw beleving verdwijnt een groot deel van de brom, het gezoem en het geroezemoes. Ideaal voor monotone achtergrondgeluiden zoals verkeer, airco’s, treinen of een continu pratende kantoortuin. Hoe het precies werkt, lees je hier.

Een goede noise cancelling koptelefoon is vaak een flinke investering, maar wel een die je jaren gebruikt. Klanten omschrijven het niet voor niets als “onbetaalbare stilte”: je koopt niet alleen een gadget, je koopt elke dag extra concentratietijd. En die betaalt zich – zeker als kenniswerker – al snel terug in sneller en zorgvuldiger werk.

Een paar overwegingen als je er een aanschaft:

• Let niet alleen op de geluidskwaliteit, maar ook op draagcomfort. Als je hem uren draagt, wil je geen knellende hoofdband of oorpads die gaan irriteren.
• Kijk naar de batterijduur als je veel onderweg bent of de hele dag calls hebt.
• Let op of je de noise cancelling ook zonder muziek kunt gebruiken (handig als je juist stilte wilt, bijvoorbeeld bij het lezen of schrijven).

Zie het als een stuk basisgereedschap, net als een goede bureaustoel of een tweede scherm. Het voelt luxe, maar het is vooral functioneel: je maakt je werk makkelijker uitvoerbaar.

Kijk of je een patroon kunt ontdekken

Niet elk storend geluid is willekeurig. Veel geluiden blijken verrassend voorspelbaar als je er even op let. Woon je naast een basisschool, dan is de hoeveelheid geluid redelijk te voorspellen: pieken als de school begint, in de pauzes en als de school uitgaat. Met wat pech ook tijdens de buitenspeeltijd op het plein.

Hetzelfde geldt voor andere bronnen: de vuilniswagen die altijd op dinsdag komt, de buurman die in het weekend gaat boren, collega’s die standaard rond een bepaald tijdstip binnenlopen en koffie gaan halen. Als je een paar dagen bewust oplet, ontstaat er vaak een duidelijk patroon.

Dat patroon is goud waard voor je planning. Want als je weet dat de herrie rond half negen, twaalf uur en drie uur het grootst is, kun je daar slim omheen plannen:

• Start geen diepe concentratieklus om kwart voor drie, als je weet dat zo de school uitgaat. Begin dan liever aan iets lichters of administratief werk.
• Plan juist je focuswerk in de ‘daluren’: bijvoorbeeld direct na het wegbregen van de kinderen, of midden op de ochtend als het even rustig is.
• Combineer lawaaimomenten met taken die toch al minder concentratie vragen, zoals mails verwerken, kleine administratieve klusjes of het voorbereiden van een overleg.

Je hoeft je leven niet volledig om het geluid heen te organiseren, maar elke kleine aanpassing helpt. Zie het als zeilen met de wind mee: de omstandigheden veranderen niet, maar je stand van de zeilen wel. Door je planning een beetje naar de pieken en dalen van het geluid te buigen, voelt je dag meteen een stuk rustiger.

Ga voor regelmatig geluid

Niet elk geluid is even storend. Onvoorspelbare, schrikkerige geluiden (denk: een schreeuwend kind, een plots vallend voorwerp, een collega die hard begint te lachen) trekken direct de aandacht van je brein. Regelmatig, monotoon geluid daarentegen kan juist rustgevend werken.

Daarom kan het helpen om bewust te kiezen voor regelmatig geluid dat de scherpe pieken van je omgeving een beetje maskeert. Je zet als het ware een zachte deken over alle losse geluiden heen, zodat ze minder opvallen.

Er zijn verschillende manieren om dat te doen:

• Een geschikte playlist met muziek zonder tekst of met weinig dynamiek, die je helpt in een flow te komen. Voor veel mensen werkt instrumentale muziek, klassieke muziek of film-muziek goed.
• Websites en apps die achtergrondgeluiden aanbieden, zoals koffietent-geroezemoes, regen, een rijdende trein of zacht ruisende wind. Zulke geluiden creëren een soort neutrale akoestische achtergrond.
• White noise of brown noise: een gelijkmatige ruis die niet heel spannend is, maar wel andere, scherpe geluiden verzacht.

Het gaat niet om “gezellige muziek opzetten”, maar om doelbewust kiezen voor geluid dat jouw brein helpt om níet op alles te reageren. Voor de een is dat een rustig pianospel, voor de ander juist het lichte geroezemoes van een denkbeeldig café.

Denk aan de website Coffitivity, die geroezemoes in verschillende smaken produceert, inclusief de geluiden van een café – altijd handig nu we die geluiden niet meer ‘echt’ kunnen opzoeken… Andere opties zijn zogenaamde white noise geluiden:  een rijdende trein, krekels of klassieke muziek.

Belangrijk is om te experimenteren:

• Merk je dat je bij muziek met tekst gaat meezingen of luisteren naar de woorden? Dan is dat waarschijnlijk geen ideale concentratiemuziek voor jou.
• Word je juist onrustig van complete stilte, dan kan een zacht achtergrondgeluid veel doen voor je focus – juist thuis, waar je elk geluidje in huis anders scherp hoort.

Regelmatig geluid is daarmee geen doel op zich, maar een hulpmiddel om je eigen omgeving net een stukje vriendelijker te maken voor je aandacht.

Er zijn verschillende mogelijkheden om geluid te gebruiken bij concentratie. Dat kan door een geschikte playlist te zoeken die je zelf prettig vindt, maar er zijn ook andere opties.

Bouw jezelf in

Als de randen van je werkplek letterlijk meedoen, kun je ook fysiek iets veranderen aan de akoestiek om je heen. Je “bouwt jezelf in”: je maakt een soort cocon rondom je werkplek, zodat geluid minder hard binnenkomt én minder weerkaatst. Dat helpt zowel tegen geluiden van buitenaf als tegen echo van jouw eigen stem als je veel belt.

Een akoestisch paneel rondom je werkplek thuis kan al veel schelen. Denk aan een paneel achter je bureau, aan de muur waar je tegenaan kijkt, of zelfs een vrijstaand paneel naast je werkplek. Zulke panelen absorberen een deel van het geluid in plaats van dat het direct terugkaatst.

Je kunt kiezen uit:

• Kant-en-klare akoestische panelen, die je aan de muur schroeft of neerzet.
• Doe-het-zelfoplossingen met een houten frame, noppenfolie, steenwol of ander dempend materiaal, bekleed met stof die bij je interieur past.

Vooral in kamers met harde vloeren, kale muren en weinig gordijnen of tapijten hoor je vaak een duidelijke verbetering. De ruimte klinkt minder “hol”, gesprekken klinken rustiger en omgevingsgeluid wordt minder scherp.

Ook kleinere ingrepen helpen al:

• Een dik gordijn langs een grote raamwand.
• Een boekenkast of roomdivider achter je bureau.
• Een vloerkleed op een harde vloer.

Het leuke: je combineert functionaliteit met sfeer. Een werkplek die akoestisch prettiger is, voelt automatisch ook wat warmer en minder “kantoorachtig” – zelfs als je gewoon aan de keukentafel werkt.

Een akoestisch paneel rondom je werkplek thuis kan schelen bij de geluidsoverlast (ook het geluid dat je zelf produceert!). Een redelijk betaalbaar voorbeeld vind je hier, maar je kunt ook je eigen paneel knutselen met wat hout en noppenfolie van de bouwmarkt, of met stof. Tips en uitleg daarover vind je hier.

Tot slot: geluid kan positief werken

Geluid is lang niet altijd een negatief iets. Muziek kan je juist helpen met concentratie, zeker als je bewust kiest wat je wanneer inzet. Rustige muziek voor focus, iets ritmisch voor saaie klusjes, of juist even helemaal niets als je een ingewikkeld stuk moet schrijven.

Daarnaast heeft muziek ook invloed op je lijf en je brein: het kan stress verminderen, je hartslag verlagen en je stemming positief beïnvloeden. En een beter humeur helpt weer enorm bij productief werken. Wist je dat muziek ook je gezondheid kan verbeteren? Het kan stress verminderen, je bloeddruk verlagen en je geheugenfunctie verbeteren. Meer daarover lees je op deze (Engelstalige) pagina van Musicaroo.

Het gaat er dus niet om te streven naar een leven in totale stilte, maar om bewust met geluid om te gaan. Wat kun je dempen, wat kun je maskeren, en welk geluid helpt jou juist? Als je daar een paar bewuste keuzes in maakt, wordt je werkdag merkbaar rustiger – zelfs als de buurman besluit dat vandaag een goede dag is om weer te gaan boren.

—

Wil jij samen met je collega’s eens aandacht geven aan de manier waarop jullie je werk organiseren? Dan is een workshop of training Met Meer Plezier Productief een slimme keuze.

Gaat het je om persoonlijke aandacht voor jouw uitdagingen? Dan is een coachingstraject Met Meer Plezier Productief misschien een goede keuze. Daarover vind je hier meer informatie, maar je kunt je ook vrijblijvend en kosteloos eerst aanmelden voor een Valkuilcheckgesprek.

—