De belangrijkste conclusies vanuit mijn vakgebied, slimmer werken:

1. De behoefte aan én urgentie voor slimmer werken groeit

21% van de werknemers in Nederland had in 2025 burn-outklachten. Tien jaar geleden was dat nog 13%. De stijgende lijn zet dus gewoon door. Ruim een derde van de werknemers (37%) geeft aan dat er aanvullende maatregelen nodig zijn om psychosociale arbeidsbelasting zoals werkdruk en werkstress aan te pakken.

2. Werkdruk is de kern, maar ook het meest onderschatte probleem

15% van de werknemers had in 2025 een stressvolle baan, en van de werknemers die zich ziek meldden gaf ruim 22% aan dat het verzuim geheel of gedeeltelijk werkgerelateerd was. Hoge werkdruk is daarbij de meest genoemde oorzaak. Dit bevestigt wat ik in mijn trainingen zie: het gaat niet om luiheid of gebrek aan motivatie, maar om een structureel te hoge belasting die mensen niet leren hanteren.

3. Beeldschermwerk is een exploderende risicogroep

45% van de werknemers werkte in 2025 zes uur of meer per werkdag achter een beeldscherm, en bijna een kwart van hen vindt dat werkgevers meer maatregelen moeten nemen om de risico’s van langdurig beeldschermwerk te beperken. Dit is precies de groep kenniswerkers die ik in mijn trainingen zie. Informatieoverload, e-maildruk en cognitieve belasting; de NEA meet dit nu ook expliciet als aparte categorie, wat aangeeft hoe serieus het genomen wordt.

4. Afleiding op de werkvloer is nieuw erkend thema

In 2025 zijn voor het eerst twee vragen opgenomen over hoe vaak werknemers afgeleid worden door hun omgeving en of zij hun aandacht makkelijk bij het werk kunnen houden. Dat CBS en TNO dit nu structureel gaan meten, bevestigt dat concentratieproblemen en focusverlies breed erkend worden als arbeidsomstandighedenprobleem, niet als persoonlijk falen.

5. De vraag naar maatregelen is er, het aanbod schiet tekort

Op het gebied van werkdruk vraagt 27% om maatregelen, maar 14% ervaart dat er te weinig maatregelen worden genomen. Dat gat tussen vraag en aanbod is precies waar ik als trainer en coach waarde kan toevoegen.

6. Thuiswerken en grenzen blijven een hardnekkig thema

De NEA volgt thuiswerken al jaren structureel. Vragen over werken buiten kantoortijden, overwerk en bereikbaarheid zijn vaste meetpunten. Dit raakt direct aan wat ik in trainingen bespreek: grenzen stellen, werk-privéscheiding en de digitale beschikbaarheidscultuur.

Een handig factsheet met de conclusies visueel vind je op deze pagina.

Wil je meer weten over mijn training Grip op Werkdruk, Energie en Stress? Dat vind je hier.

Zoek je een algemenere training over slimmer werken? Dan is mijn training Met Meer Plezier Productief een aanrader.

Wil je horen wat mijn klanten over mijn zeggen? Dat doen ze op deze pagina.

Neem gerust contact met me op als je vragen hebt, of als je interesse hebt in een vrijblijvend voorstel op maat.

Hoe ga je dat doen, denk je? Piekeren noemen ze ook wel de verkeerde kant op fantaseren. En de pest is: je hoofd uitzetten kan heel lastig zijn wanneer je geen oplossing vindt voor lastige dilemma’s of complexe uitdagingen.

Wat je wel zou kunnen doen: je aanmelden voor een gratis en vrijblijvend Valkuilcheckgesprek met mij, via videobellen of telefoon.

Een half uur lang krijg je mijn onverdeelde aandacht en kijken we samen naar wat nu jouw valkuil in je werk is en waarom je daar dagelijks in dondert. Ik geef je voldoende materiaal om zelf een goed begin te maken. Je krijgt praktische tips en adviezen voor jouw situatie, waarmee je de volgende dag nog aan de slag kunt om dingen anders te doen.

Zo kun je het nieuwe jaar anders gaan beginnen. Want maak je geen andere keuzes in je werk, dan geldt dit:

“Waanzin is steeds opnieuw hetzelfde doen, en dan verschillende uitkomsten verwachten.”

(Overigens is het een fabeltje dat Einstein dit heeft gezegd, maar dat terzijde.)

Prik samen met mij een half uur, ergens in de maand december en investeer in je persoonlijke ontwikkeling. Ik help je graag een stukje op weg!

Wat het extra lastig maakt, is dat de situatie van buitenaf vaak onzichtbaar is. Collega’s zien jou als hun aanspreekpunt, niet als iemand die tegelijkertijd ook voor een andere afdeling bereikbaar moet zijn. Leidinggevenden hebben de neiging om vanuit hun eigen perspectief te redeneren. En jij staat daar tussenin, proberend iedereen tevreden te houden zonder jezelf kwijt te raken.

Hoe zorg je dan dat je overzicht houdt én je tijd niet twee keer weggeeft? Hier zijn enkele praktische tips om je te helpen omgaan met deze situatie.

1. Prioriteiten stellen

Het begint allemaal met het stellen van prioriteiten. Identificeer de belangrijkste taken en verantwoordelijkheden voor beide rollen en bepaal welke taken de hoogste impact hebben op het behalen van je doelen. Richt je energie en tijd op deze prioriteiten en wees bereid om minder belangrijke taken uit te stellen of te delegeren.

Dat klinkt eenvoudiger dan het is. Beide rollen voelen urgent aan, zeker als de mensen om je heen dat ook uitstralen. Een handige manier om toch structuur aan te brengen: maak voor elke rol apart een lijstje van de drie taken die er deze week het meest toe doen. Niet tien. Drie. Daarna leg je de twee lijstjes naast elkaar. Pas dan zie je echt waar de overlap zit, waar de spanning zit, en waar je keuzes moet maken.

Neem ook de tijd om de hoeveelheid tijd, aandacht en energie die elke taak vereist, te kwantificeren. Niet elke taak die urgent voelt, is ook zwaar. Een vergadering bijwonen van een uur kost je meer dan een uur, zeker als je daarna nog moet verwerken wat er besproken is. Door duidelijk te begrijpen hoeveel middelen elke taak in beslag neemt, kun je realistischer plannen en prioriteiten stellen. Schrijf het op. Schattingen in je hoofd zijn altijd te optimistisch.

Botsen de prioriteiten? Als je daar zelf niet uitkomt, laat dan beide leidinggevenden het samen bepalen. Dit is geen tekortkoming van jou – het is een structureel vraagstuk dat op het juiste niveau thuishoort. Daar tussen blijven zitten is een ondankbare positie. Wie twee bazen heeft zonder dat die bazen onderling afstemmen, heeft eigenlijk geen baas. Maak dat bespreekbaar, liefst vroeg.

2. Duidelijk communiceren

Communiceer regelmatig en duidelijk met zowel je leidinggevenden als je collega’s over je dubbele rol en de verwachtingen die daarmee gepaard gaan. Wees open over je beschikbare tijd en resources, en bespreek eventuele conflicten of overlappingen in taken. Door transparant te zijn, voorkom je misverstanden en creëer je een beter begrip van je situatie.

Dat je mensen teleur moet stellen is misschien onvermijdelijk: je bent niet 100% voor elke rol beschikbaar. Misschien niet leuk als dat gebeurt, maar laat het je niet weerhouden van realisme. Benoem wat wel kan, en wat niet kan. En doe dat proactief, niet pas als het mis is gegaan.

Een concreet hulpmiddel: maak je beschikbaarheid zichtbaar. Gebruik je agenda actief als communicatiemiddel. Blokkeer tijd per rol, zodat collega’s en leidinggevenden kunnen zien wanneer jij voor wie bereikbaar bent. Dat vraagt misschien enige uitleg in het begin, maar het voorkomt de voortdurende onderhandelingen over je tijd die je anders elke dag voert.

Communiceer ook over je werkwijze, niet alleen over je agenda. Als je besluit om bepaalde taken te clusteren of bepaalde tijden te reserveren voor focuswerk, vertel dat dan. Mensen die begrijpen hoe jij werkt, doen minder aannames – en aannames zijn de grootste bron van teleurstelling in dit soort situaties.

3. Realistisch plannen

Wees realistisch over wat je kunt bereiken binnen de beschikbare tijd en middelen. Maak gebruik van planningstechnieken zoals de Eisenhower Matrix of time blocking om je taken effectief te organiseren en te prioriteren.

Een veelgemaakte fout bij mensen met dubbele rollen: ze plannen twee volle werkweken in één. Ze rekenen geen overdrachtsmomenten, geen omschakeltijd en plannen geen buffer in. Het resultaat is een planning die op papier klopt en in de praktijk onmiddellijk bezwijkt onder de eerste onverwachte vergadering.

Plan daarom bewust minder dan je denkt te kunnen. Vul 70 tot 80 procent van je beschikbare tijd in met geplande taken, en houd de rest vrij voor wat er altijd tussendoor komt. Dat voelt contraproductief, maar het is precies andersom: wie zijn planning volpropt, verliest elke dag tijd aan het herplannen van wat niet is gelukt.

Streef ernaar realistische doelen te stellen die haalbaar zijn binnen de context van je dubbele rol. En evalueer die doelen regelmatig. Wat deze week werkte, werkt volgende week misschien niet, omdat de verhouding tussen de twee rollen verschuift. Plan niet één keer en vergeet het – houd je aanpak levend.

4. Stel grenzen

Wees assertief in het stellen van grenzen en het beschermen van je tijd en energie. Leren ‘nee’ zeggen tegen taken of verzoeken die niet passen binnen je prioriteiten, of die een onredelijke belasting vormen voor je dubbele rol, kun je pas als je weet waar de grenzen liggen.

En daar zit de kern: grenzen stellen begint niet met nee zeggen. Het begint met weten wat je ja is. Welke taken horen onbetwistbaar bij jouw verantwoordelijkheid? Wat is de kern van elke rol? Zodra je dat scherp hebt, is het veel gemakkelijker om te zien wanneer iets buiten die kern valt – en om dat vriendelijk maar helder terug te geven.

Zorg dat daarin duidelijkheid komt, bij voorkeur in overleg met je leidinggevenden. Leg de grenzen niet eenzijdig vast, maar maak ze bespreekbaar. Dat geeft je rugdekking als je er later op terug moet vallen. En wees niet bang om hulp te vragen of om taken te delegeren indien nodig. Delegeren is geen zwakte – het is een teken dat je je rol serieus neemt en bewust omgaat met je capaciteit.

Pas ook op voor de sluipende grensvervaging. Mensen met dubbele rollen zijn vaak mensen die van aanpakken weten, die gewend zijn om te helpen. Dat is een kracht, maar het maakt je ook kwetsbaar voor verzoeken die eigenlijk niet bij jou horen. Herken dat patroon in jezelf, en corrigeer het voordat het een gewoonte wordt.

5. Flexibiliteit omarmen

Wees flexibel en pas je aan aan veranderende omstandigheden en prioriteiten. Soms zul je moeten jongleren tussen je twee rollen en snel kunnen schakelen tussen verschillende taken en verantwoordelijkheden, zeker wanneer er geen vaste dagen of dagdelen te benoemen zijn voor de twee rollen.

Flexibiliteit is een echte vaardigheid, niet alleen een persoonlijkheidseigenschap. Je kunt haar ontwikkelen door bewust te oefenen in het loslaten van de ene context en het oppakken van de andere. Een kleine overgangsritueel helpt daarbij: een minuut je notities doornemen, je agenda even bekijken, of simpelweg even van je stoel opstaan. Kleine handelingen die je brein helpen van de ene modus naar de andere te schakelen.

Dat betekent soms improviseren, maar laat flexibiliteit geen chaos worden. Er is een verschil tussen soepel omgaan met het onverwachte, en permanent zonder structuur werken. Het eerste geeft energie. Het tweede vreet er aan. Waar de grens tussen die twee ligt, is aan jou: jij bepaalt wat je aankunt – maar reflecteer daar ook eerlijk op. Niet elke dag hoeft perfect te verlopen, maar als je structureel het gevoel hebt dat je improviseert, is dat een signaal.

6. Goed voor jezelf zorgen

Last but definitely not least: vergeet niet om goed voor jezelf te zorgen. Dit is geen bijzaak – het is de basis van alles wat hierboven staat.

Neem regelmatig pauzes, plan tijd voor ontspanning en zelfzorg, en zoek naar manieren om stress te verminderen. Een gezonde geest en lichaam zijn essentieel voor effectief timemanagement en het behoud van balans in je dubbele rol. Wie zichzelf wegcijfert om twee rollen draaiende te houden, merkt vroeg of laat dat hij de energie niet meer heeft om ook maar één rol goed te vervullen.

Let ook op de subtielere signalen van overbelasting. Niet alleen de grote uitval of de burn-out zijn waarschuwingstekens – ook de oplopende irritatie, de afnemende concentratie, het gevoel dat niets je meer lukt, zijn signalen dat je te lang te veel hebt gedragen. Neem die signalen serieus, liever vroeg dan laat.

En ten slotte: praat erover. Met een collega, een leidinggevende, of iemand buiten het werk. Dubbele rollen zijn mentaal zwaar, ook als het organisatorisch goed geregeld is. Het helpt om dat hardop te benoemen – niet als klacht, maar als erkenning van wat je dagelijks draagt. Wie dat erkent, kan er ook bewust mee omgaan.

—

Wil jij samen met je collega’s eens aandacht geven aan de manier waarop jullie je werk organiseren? Dan is een workshop of training Met Meer Plezier Productief een slimme keuze.

Gaat het je om persoonlijke aandacht voor jouw uitdagingen? Dan is een coachingstraject Met Meer Plezier Productief misschien een goede keuze. Daarover vind je hier meer informatie, maar je kunt je ook vrijblijvend en kosteloos eerst aanmelden voor een Valkuilcheckgesprek.

Uit onderzoek is gebleken dat ons lichaam en brein – paradoxaal genoeg – superslecht in herstellen is op momenten dat we dit het hardste nodig hebben. Je komt al snel in een negatieve spiraal terecht waarin je nog maar even doorwerkt omdat werk zoveel van je vraagt, waarna je weinig tijd hebt om uit te rusten en je weer vermoeid aan een nieuwe drukke dag begint.

Dat werk en rust geen concurrenten zijn, maar complementair, las ik jaren geleden al in het boek van Alex Soojung-Kim Pang (Rust in uitvoering). Daarover schreef ik in dit blogstuk. Rust is dus een essentieel onderdeel van het leven. Maar hoe pak je rust in extreem drukke tijden?

1. Ontkoppel mentaal

Ga vooral iets doen dat helemaal geen donder met je werk te maken heeft, want nadenken over werk kost óók energie. Neem hiervoor dagelijks de tijd en laat dat niet verslappen. Het kan heel gevarieerd zijn, van een wandeling met de hond (zonder ondertussen mailtjes te lezen op je telefoon!), een rondje fietsen met muziek in je oren, gamen, een flutserie kijken… als je maar loskomt.

2. Neem vaker korte pauzes gedurende de dag

Te druk om te gaan lunchen? Niet slim, maar een half uur kan op sommige dagen echt te veel zijn. Wat ongeloofwaardig wordt, is zeggen dat je geen tijd hebt om een ademhalingsoefening van één minuut te doen, of om op te staan en elders koffie te halen (bij voorkeur met traplopen erin). Doe die dus gewoon!

3. Wees je bewust van wat je energie kost of oplevert

Sociaal contact kan op sommige dagen superfijn zijn, en op andere dagen vooral een energieslurper zijn. Zelfs al zijn het dezelfde -leuke- mensen; soms ben je er gewoon niet voor in de stemming of trek je je liever terug.

4. Maak je werkomgeving rustgevender

Hoe je dat invult is persoonlijk. Maar wist je dat in aanraking komen met natuur, al is het maar door afbeeldingen van natuurlijke omgevingen, ook al positief werkt? Zelf typ ik dit stuk met in mijn oren de geluiden van vogeltjes. Heerlijk; dit helpt mij goed om in een concentratiemodus te komen.

5. Geef mindfulness een plek in je drukke werkdag

Wat ik daarmee bedoel, kun je lezen in het gastblog dat Marisa Garau op mijn website schreef.

Door te kijken hoe deze elementen je werkdag kunnen verbeteren, kun je makkelijker herstellen van de dagelijkse stress en drukte.

Voor dit blogstuk werd ik geïnspireerd door dit artikel uit Harvard Business Review.

—

Wil je voorkomen dat jouw werkdruk, of die van je team, omslaat in werkstress? Kijk dan eens naar een workshop of training Grip op Werkdruk, Energie en Stress.

Gaat het je om persoonlijke aandacht voor jouw uitdagingen? Dan is een coachingstraject Met Meer Plezier Productief misschien een goede keuze. Daarover vind je hier meer informatie, maar je kunt je ook vrijblijvend en kosteloos eerst aanmelden voor een Valkuilcheckgesprek.

—

Re-integreren klinkt soms als de normaalste zaak van de wereld, want velen gingen je ten slotte voor. Het klinkt ook vrij gemakkelijk: gewoon langzaam je werkuren opbouwen, elke week een beetje meer. Maar zo makkelijk is het vaak niet. En onze ervaring leert dat er geen helder stappenplan voor een goede re-integratie bestaat. De hoogste tijd om onze beste tips voor jou en je leidinggevende op een rijtje te zetten voor een geslaagde re-integratie na je burn-out.

Jouw succesvolle re-integratie: stap voor stap

1. Afstemmen met de Arboarts

Je hebt van jouw arbo-arts groen licht gekregen om weer aan de slag te gaan. Dat is fijn om te horen! Maar stel voordat je naar huis huppelt, hem of haar de volgende vragen:

• Wat wordt mijn opbouwschema: hoeveel uur per week mag ik gaan werken en met hoeveel uur ga ik dat (twee)wekelijks verhogen?
• Wat mag mijn leidinggevende nu van mij verwachten?
• Wat doe ik als het nog niet lekker met me gaat?

Het is verstandig om dit soort dingen goed met je arbo-arts door te spreken. Die is tenslotte de ervaringsdeskundige.

2. Goede afstemming met je leidinggevende

Vervolgens neem je contact op met je leidinggevende. Spreek niet alleen een moment af waarop je weer gaat beginnen, maar plan vooral een moment in om samen bij te praten en je werkzaamheden af te stemmen. De ervaring leert dat als jullie hier niet de tijd voor nemen, dit er in de dagelijkse hectiek vaak bij in schiet en dat vergroot het risico dat je eerder vervalt in oude patronen en in je oude werkdruk.

• Bespreek met je leidinggevende je nieuwe rol. Vaak begin je op arbeidstherapeutische basis en dat is niet alleen in uren heel beperkt, maar ook qua type werkzaamheden moeten het geen dingen zijn waarop (veel) druk ligt. Het zouden taken moeten zijn waarvan niet veel afhangt, gewoon om je weer een beetje het gevoel te geven dat je bezig bent en hoe je dat ervaart.
• Stem goed af met je leidinggevende wat je wel en niet gaat oppakken. Welke klussen/klanten/projecten horen (voorlopig) niet bij jouw werkpakket. Je kunt onmogelijk al het werk dat is blijven liggen gaan oppakken, dat zou een recept voor een nieuwe burn-out zijn, dus maak hier goede afspraken over.
• Het is fijn als niet alleen je taken, maar ook je prioriteiten helder zijn. Zodat je niet zelf eindeloos door je mails hoeft te scrollen om te bedenken wat je vandaag eens zal gaan doen. Het kijken naar al die onafgeronde taken geeft je waarschijnlijk een moedeloos en opgejaagd gevoel.
• Misschien ben je tijdens je afwezigheid (deels) door een collega vervangen. Stem met je leidinggevende af hoe je vervanging wordt afgebouwd en wie wanneer en waarvoor het juiste aanspreekpunt is bij vragen van collega’s of klanten. Zorg er ook voor dat je leidinggevende deze afspraken goed met je vervanging en overige collega’s afstemt.
• Evalueer de achterstanden. Als je gedeeltelijk of helemaal niet bent vervangen, is het onvermijdelijk dat er steeds meer achterstand ontstaat. Ook in de komende weken waarin je nog niet volledig werkt, kan de achterstand verder oplopen en dat is natuurlijk geen prettig idee. Vraag je leidinggevende wat hij/zij van plan is om hiermee te gaan doen. Neem dit probleem dus niet direct weer op jouw eigen schouders, maar laat die verantwoordelijkheid echt nog even bij je leidinggevende liggen.

3. Goede afstemming met je collega’s

En dan is daar de dag dat je weer gaat beginnen. Dat kan best inspannend en wennen zijn. Je begrijpt dat als je begint met een klein aantal uren per week je nog niet veel van jezelf mag verwachten. Ons advies is om de eerste dagen nog niet je e-mail te openen, maar alle tijd te nemen voor koffie drinken en bijpraten. Die uren vliegen voorbij, dat hoort zo en dat is prima.

Het is ook belangrijk om tegen je collega’s heel duidelijk te zijn over je nieuwe werkpakket. Welke taken horen de komende tijd wel of juist niet bij jou? Wees hier direct duidelijk in, zodat iedereen weet waarvoor men bij jou kan aankloppen. Dit helpt je om goed je werkzaamheden, en dus je werktijd, af te bakenen.

4. Werkzaamheden om wel of niet te doen tijdens je re-integratie

Je begint je werkweken met maar een klein aantal uren per dag. Hoe richt je deze uren op een verstandige manier in.

• Wees realistisch in wat je kunt doen in je kortere werkweek. Bij mensen die weinig uren werken kosten randzaken zoals e-mail afhandelen, werkoverleg of bijpraten met een collega relatief meer tijd. Bovendien heb je niet direct je oude werktempo teruggevonden. We adviseren je om voor ongeveer de helft van je uren werkzaamheden in te plannen, de overige uren zullen waarschijnlijk op gaan aan randzaken en voorbijvliegen.
• Werk het liefst aan kleine, afgebakende taken. Hapklare brokjes werk noemen we dat. Een klus met een duidelijke kop en staart die je in een beperkt aantal uren kan afronden. Op deze manier ontstaan er geen losse eindjes die je een onrustig of onvoldaan gevoel kunnen geven.
• Samen met je leidinggevende heb je bepaald welke zaken je aandacht mag gaan geven. Dat kunnen reguliere werkzaamheden zijn of projecten; voor beide geldt dat hij/zij duidelijk moet zijn in de verwachtingen. Reguliere werkzaamheden A en B doe je nog (voor zover je dat lukt), maar C/D/E/F laat je liggen. Projecten 1 en 3 doe je nog, maar projecten 2, 4/5/6/7/8 laat je liggen. Op basis van deze kaders kun je vervolgens je mailbox gaan beoordelen, en e-mails markeren (bijvoorbeeld met een kleurcategorie) die horen bij werkzaamheden A en B of projecten 1 en 3. Alle andere e-mails schuif je in een map ‘Niet doen’.
• Hoewel je mogelijk de begrijpelijke neiging hebt te gaan voor de ’top-1-prioriteit’ werkzaamheden, zou dat niet je keuze moeten zijn. Dat zijn meestal de werkzaamheden die veel druk meebrengen en waarvan je waarschijnlijk ook meer stress ervaart. Laat de ’top-1-prioriteit’ werkzaamheden nog even rusten en begin met klussen zonder haast.

5. Blijf gezond

Bij het re-integreren na een burn-out ben je wel hersteld van je burn-out, maar vaak nog niet helemaal. Je grootste valkuil is nu om weer in je oude valkuilen te stappen en dezelfde dingen te gaan doen die je destijds nou juist die burn-out indreven. Een burn-out is vaak vervelend, maar ook een prachtige leerschool. En dit is hét moment om dingen anders aan te gaan pakken. Om te leren van je fouten en met een schone lei te beginnen. Benut die kans!

Houd je echt strikt aan de werkuren die je met de arbo-arts hebt afgesproken. Trap niet in de valkuil om toch nog even dit of dat te doen. Als het tijd is, doe je je computer uit en ga je gewoon naar huis. Een les om vast te houden, ook als je weer fulltime werkt.

Bedenk goed wat je hebt geleerd van je burn-out of wat je nog te ontwikkelen hebt. Dit is het moment om te bekijken hoe je deze lessen nu in de praktijk kunt brengen. Gaat dat je goed af of bent je toch geneigd om weer in dezelfde fouten te maken? Zoek dan hulp om deze zaken blijvend op te lossen. Bekijk bijvoorbeeld onze mogelijkheden voor persoonlijke stress coaching.

Instructies voor de leidinggevende

Jij als leidinggevende hebt een belangrijke sleutelrol rond de werkdruk en het werkgeluk van je medewerkers. In de eerste plaats bij het voorkomen van een burn-out, maar uiteraard ook bij een geslaagd re-integratietraject. Onderschat je rol niet en maak serieus werk van de volgende punten:

• Ga regelmatig in gesprek. Niet alleen over het aantal werkuren, maar vooral over hoe die in te vullen. Geef duidelijk aan welke werkzaamheden niet hoeven en wat er kan wachten.
• Geef praktische steun. Schuif bijvoorbeeld een half uurtje aan aan het bureau en help met prioriteren van diverse taken of e-mail.
• Bied een luisterend oor. Wees oprecht geïnteresseerd en bespreek ook hoe jullie niet weer in dezelfde valkuilen kunnen stappen die de burn-out hebben veroorzaakt.
• Deel werkzaamheden op in kleine brokjes. Op die manier past het in de korte werkdagen.
• Zorg voor werkzaamheden zonder druk, stress of deadlines. Makkelijker gezegd dan gedaan als je je bedenkt dat het openen van een e-mailbox al erg stress gevend kan zijn, zeker als je maar een paar uur per dag werkt.
• Help grenzen bewaken. Moedig de werknemer aan zich aan de afgesproken werkuren te houden.
• Communiceer naar de overige teamleden. In elk geval over de gemaakte werkafspraken en over wat men van de re-integrerende werknemer mag verwachten.
• Stem ook af met de Arboarts. Vraag hem of haar om re-integratietips.

—

Wil jij samen met je collega’s eens aandacht geven aan de manier waarop jullie je werk organiseren? Dan is een workshop of training Met Meer Plezier Productief een slimme keuze.

Gaat het je om nee zeggen en grenzen bewaken in je rol als support professional? Dan is de workshop Nee is ook een antwoord een mooie manier om dit onderwerp beet te pakken als team. Daarin leer je hoe je als support professional op een gezonde en assertieve manier kunt reageren op alle verzoeken en vragen van je interne klanten.

Gaat het je om persoonlijke aandacht voor jouw uitdagingen? Dan is een coachingstraject Met Meer Plezier Productief misschien een goede keuze. Daarover vind je hier meer informatie, maar je kunt je ook vrijblijvend en kosteloos eerst aanmelden voor een Valkuilcheckgesprek.

—

Door: Annemiek Tigchelaar en Karen Visser

Niet alleen op ons werk, maar vaak ook thuis zijn we geneigd om to-do-ljsten te schrijven en planningen te maken. Op deze manier hebben we het idee dat we grip houden op de alsmaar groeiende berg opdrachten waar we ons in de komende tijd doorheen moeten worstelen.

Het is normaal om van alles wat we op een dag moeten doen, te willen inschatten hoe belangrijk die diverse taken eigenlijk zijn. De dringend opdrachten krijgen voorrang en moeten het eerst af. De niet-dringende taken worden naar achteren geschoven en doen we wel in de tijd die we over hebben.

Vervelende tussendoortjes

Het lijkt zo simpel en dit zou perfect werken, mits we niet te hele dag door lastiggevallen zouden worden met ad-hoc klusjes: even een telefoonnummer opzoeken voor je collega; even een lastige klanten te woord staan; even een mailtje over een onverwacht probleem typen.

We worstelen allemaal met die vervelende tussendoortjes die ons van het ‘echte’ werk afhouden, maar toch altijd urgent zijn en nu moeten gebeuren. Het gevolg is dat we bijna elke dag versnipperd en gestrest doorbrengen, waarna we uiteindelijk met een ontevreden gevoel in bed stappen: ‘Heb ik verdorie nóg niet dat belangrijke project afgekregen!’

Oordelen

Het stellen van prioriteiten is een professionele manier om met je werk om te gaan. Maar als het door tussendoor klusjes stress begint te veroorzaken, is het misschien een idee om er op een andere manier naar te kijken. Eén van de basisprincipes van de mindfulness-filosofie is ‘niet-oordelen’.

Als je even wat nauwkeuriger kijkt naar de tussendoortjes-stress die je ervaart wanneer je prioriteiten ruw doorkruist worden door vervelende spoedklusjes, kun je zien dat onder de stress slechts ‘oordelen’ schuil gaat. Met het opstellen van het dagelijkse of wekelijkse prioriteitenlijstje oordeel je er naar hartenlust op los en deel je je wereld op in een overzichtelijk geheel.

Pleisters plakken

Het is dit oordelen dat stress veroorzaakt. Want zodra er een taak op je pad komt die je als ‘onbelangrijk’ bestempelt maar wel direct aangepakt moet worden, ervaar je die taak als een stoorzender die je van je ‘belangrijke’ werk afhoudt. Hoe vaak komt het niet voor dat je de hele dag stoorzenders zit weg te werken, onderwijl denkend aan je ‘belangrijke’ project waar je maar niet aan toekomt…

Vergelijk het met de operatiekamer versus de EHBO. Je denkt dat je chirurg bent en wrijft jezelf blij in de handen omdat je vandaag eens lekker aan de slag kunt met je mooie, dure, uitdagende operatie, ha! Maar… dan rollen er vier nare haastklussen binnen. Opeens ontdek je dat je ongewild op de EHBO terecht bent gekomen en daar aan de lopende band pleisters zit te plakken en schaafwonden schoonmaakt — terwijl je mooie operatie steeds verder naar achteren ziet schuiven.

Transformeren

Mindfulness leert je dat je deze stress kunt voorkomen als je niet oordeelt. Dat wil zeggen: wanneer je alle taken die er tijdens een dag op je pad komt, als ‘belangrijk genoeg’ zou bestempelen. Maar waarom zou je vervelende tussendoor-klusjes als belangrijk zien? Omdat je er je kostbare, menselijke energie in zal steken. Of je je nu verzet of niet… een dringende klus zal toch aangepakt moeten worden.

In plaats van te oordelen dat het een stomme stoorzender is, kun je je eigen zienswijze veranderen en dat vervelende klusje transformeren tot een opdracht die ‘belangrijk genoeg’ is. En zo kun je al die schijnbaar onbenullige klusjes en ad-hoc taken met net zoveel respect benaderen als de taken van je prioriteitenlijst, in plaats van deze gehaast en geërgerd af te raffelen.

Waardigheid

Maak deze week eens geen verschil tussen ‘belangrijk’ en ‘onbelangrijk’ maar bestempel al je taken als ‘belangrijk genoeg’. Kies een dag waarop je bewust geen onderscheid maakt en je werkzaamheden en eventueel tussendoor-klusjes als ‘belangrijk’ beschouwt:

• Je mooie, prestigieuze project waar je al een tijd aan werkt;
• Die vraag van je collega waardoor je even iets moet opzoeken in je computer;
• Dat telefoontje van een klant dat om een directe reactie vraagt;
• Die dringende e-mail die je al een week voor je uit had geschoven en nu toch echt beantwoord moet worden;
• Het kwartiertje aan de telefoon met je beste vriendin die in scheiding ligt en even stoom moet afblazen;
• De meeting die een half uur uitloopt.

Begin met je mooie project en werk er rustig aan. Zodra er iets tussendoor komt, dan accepteer je dat en geeft het je volledige aandacht. Want ook dat tussendoortje is vandaag belangrijk, eenvoudigweg omdat jij er je unieke menselijke energie in zult steken.

Na het meebewegen met dit tussendoortje ga je weer verder aan je mooie project, totdat het volgende tussendoortje zich aandient. Neem alle tussendoortjes zoals ze komen. Accepteer hen met waardigheid. En besteed er vervolgens je oprechte aandacht aan. Rustig, gefocust en respectvol.

Aan het eind van de dag kun je terugkijken op een dag vol prestaties, waarop je niets hebt hoeven afraffelen maar in plaats daarvan je collega’s, klanten en vrienden met oprechte aandacht hebt geholpen. Je hebt elke ‘stoorzender’ uit de grijze brij van frustratie getild en alles met rustige aandacht en waardigheid beantwoord en volbracht.

Ik garandeer je dat je na deze dag vol mindfulness en rustig bewustzijn – zonder oordelen dus – met een heel ander gevoel naar huis zult gaan. Net als al die mensen die om je aandacht vroegen.

Succes!

Marisa

Marisa Garau runde tien jaar lang haar eigen reclamebureau in Amsterdam. Na depressie en burn-out gooide ze het roer om, en verhuisde ze met man en poezen naar Nieuw-Zeeland. Ze is nu schrijver, mindfulness-expert en reiki-therapeut voor huisdieren. Je vindt meer inspiratie en praktische advies over werkstress op haar website.

—

Wil je voorkomen dat jouw werkdruk, of die van je team, omslaat in werkstress? Kijk dan eens naar een workshop of training Grip op Werkdruk, Energie en Stress.

Gaat het je om persoonlijke aandacht voor jouw uitdagingen? Dan is een coachingstraject Met Meer Plezier Productief misschien een goede keuze. Daarover vind je hier meer informatie, maar je kunt je ook vrijblijvend en kosteloos eerst aanmelden voor een Valkuilcheckgesprek.

—

Ik zet vijf praktische tips op een rijtje die je vandaag al kunt toepassen, om te zorgen dat je brein meer rust krijgt.

1-Maak je hoofd zo leeg mogelijk

Je hoofd werkt net als een computer: hoe meer taken je brein tegelijk moet doen, hoe trager het werkt. Zorg er dus voor dat alles dat je bezig houdt, zo veel mogelijk in een extern geheugen terecht komt. Dat kan heel simpel zijn: een notitieboekje waarin je alles noteert dat in je op komt, of een digitale takenlijst waar je taken bijhoudt. Je kunt ook kiezen voor een mindmap, of een tekening waarin je uitbeeldt wat je bezig houdt.

Leegmaken kun je ook doen door je zorgen uit te spreken tegen iemand anders. Soms is het juist verfrissend om ze te delen met iemand die niet inhoudelijk bij je werk betrokken is, al kan het ook goed werken om met collega’s of een vertrouwenspersoon op het werk te gaan praten.

2-Kijk naar wat leuk is

Hoe moeilijk het ook is, hoe zwaar je werk je ook valt: zoek naar wat wel leuk en goed is aan je dag. Schrijf aan het einde van elke werkdag drie dingen op die positief zijn en bekijk dat breed. Bijvoorbeeld dat lekkere broodje tijdens de lunch, het feit dat het aantal e-mails in je inbox onder de 100 is gekomen, of dat je een stap verder bent gekomen in een lastig project.

3-Doe elke avond een bodyscan

Wie veel piekert, zit vooral in zijn of haar hoofd. Het effect van piekeren slaat op je lichaam; daarin komt spanning (in je schouders, in je nek, in je ademhaling). Om goed contact te houden met je lijf en de spanning er uit haalt, kun je elke avond voor het slapengaan een bodyscan doen.

Daarmee focus je op je ademhaling en op wat er in je lijf gebeurt. Een kwartiertje per avond zorgt er voor dat je rustiger slaapt en uitgeruster opstaat de volgende ochtend. Hoe je de bodyscan doet, lees je op de website van Psychologie Magazine.

4-Leid je brein af van het vervelende

Het blijven malen, zeker wanneer je in bed ligt, betekent dat je bezig blijft met iets dat je op dat moment waarschijnlijk niet kunt oplossen. De kans dat je nieuwe opties of inzichten opdoet is relatief klein. Wat je kunt proberen, is je brein afleiden van het vervelende waaraan je steeds denkt, door oefeningen die je je ergens anders op doen richten: een alternatief voor schaapjes tellen.

Ga bijvoorbeeld het alfabet af, en probeer reeksen te bedenken die bij elkaar horen. Een voorbeeld is een alfabet van dieren: aap, beer, cobra, duif, ezel, fazant, gans… Ook een alfabet van alles dat je kunt eten is een optie, of een alfabet van plaatsnamen.

5-Concentreer je op je ademhaling

Er bestaan verschillende ademhalingstechnieken die je kunnen helpen rustig te worden. Een mooie verzameling vind je op de websites van Menzis en Mindpower.

Heb je het geduld – of de rust… – niet om je daarin te verdiepen, onthoud dan in elk geval dat ademhalen vanuit je buik beter is dan vanuit je borstkas én dat het beter is om elke ademhaling een aantal seconden te laten duren.

Werk en rust zijn complementair; je hebt beide nodig om te kunnen functioneren. Wil je daar meer over lezen, dan is dit blogstuk een goeie.

Als bonustip wil ik je graag de Masterclass Digital Speed Reading aanraden. Heb je moeite met het filteren en onthouden van informatie? Luister dan eens naar deze podcast over snellezen waarin ik in gesprek ga met René Hogenes over dit onderwerp. Mocht je na het opnemen van deze nieuwe informatie overwegen om deze masterclass te volgen, heb ik hier nog een leuke korting voor je.

Werk ze én rust ze!

—

Wil je voorkomen dat jouw werkdruk, of die van je team, omslaat in werkstress? Kijk dan eens naar een workshop of training Grip op Werkdruk, Energie en Stress.

Gaat het je om persoonlijke aandacht voor jouw uitdagingen? Dan is een coachingstraject Met Meer Plezier Productief misschien een goede keuze. Daarover vind je hier meer informatie, maar je kunt je ook vrijblijvend en kosteloos eerst aanmelden voor een Valkuilcheckgesprek.

—

Dit blogstuk bevat affiliate links. Lees hier meer over in mijn disclaimer.

Afleiding blijkt ook positieve effecten te hebben, lees ik in een interessant interview in Psychologie Magazine. Aan het woord is neuropsychologe Roshan Cools. Haar visie is dat je focus ook moet kunnen loslaten, omdat je een boel mist als je je nooit impulsief gedraagt.

Want afleiding heeft ook positieve effecten, zoals flexibiliteit, creativiteit en nieuwsgierigheid. Haar advies is daarom om een balans te houden tussen controle (focus) en loslaten (flexibiliteit).

“Heel veel stress komt voort uit het onvermogen om op een gebalanceerde manier te kiezen wanneer je wel mentale moeite moet doen voor iets, en wanneer je dat moet loslaten.”

Cools’ stelling is dat het niet klopt dat voortdurende concentratie en focus ons het meeste opleveren. Wil je creatief denken – out of the box denken – dan heb je juist flexibiliteit nodig.

Bovendien leidt heel veel focus uiteindelijk tot ‘mentale vermoeidheid’, al kun je je denkkracht wel weer opkrikken door jezelf te motiveren.

Sluit je dus niet helemaal af voor prikkels – anders zou je zomaar je eigen creativiteit en innovatie de nek om kunnen draaien.

Toch heb je soms ook echt behoefte aan focus, wanneer je bijvoorbeeld een lastig artikel leest. Teveel prikkels kunnen er dan voor zorgen dat je informatie minder goed kunt filteren of onthouden en dat is zonde van je kostbare tijd. Luister eens naar deze podcast over snellezen waarin ik in gesprek ga met snellees expert René Hogenes. Zelf heb ik jaren geleden zijn masterclass gevolgd en ervaar ik nog dagelijks het voordeel hiervan! Via deze link krijg je een mooie korting op de Masterclass Digital Speed Reading.

Werk ze!

—

Wil je voorkomen dat jouw werkdruk, of die van je team, omslaat in werkstress? Kijk dan eens naar een workshop of training Grip op Werkdruk, Energie en Stress.

Gaat het je om persoonlijke aandacht voor jouw uitdagingen? Dan is een coachingstraject Met Meer Plezier Productief misschien een goede keuze. Daarover vind je hier meer informatie, maar je kunt je ook vrijblijvend en kosteloos eerst aanmelden voor een Valkuilcheckgesprek.

—

Dit blogstuk bevat affiliate links. Lees hier meer over in mijn disclaimer.

Wat schaars is, is waardevol. En wordt nagejaagd. De schaarste in onze economie is de keerzijde van de overvloed – en die is er volop: een overvloed aan informatie, aan ideeën, verhalen, belevenissen. Je kunt je er mee volstoppen, als je dat prettig vindt. De enige grenzen zijn de ruimte op je smartphone of pc, de snelheid van je internetverbinding en de uren in een dag.

Hetzelfde zie je in onze Westerse maatschappij met eten. Dat is er – even uitgaand van een redelijk inkomen – in overvloed. Je moet gaan kiezen: doe ik gezond vandaag, of makkelijk? Of kan het allebei? Eet ik een toetje, of sla ik het over? Het risico dat je teveel calorieën binnenkrijgt is voor de gemiddelde Nederlander veel groter dan dat je te weinig calorieën tot je neemt.

Nogal wiedes dat het maken van keuzes weer centraal komt te staan. Zoals ik al in mijn trainingen zeg: je kunt je euro maar één keer besteden, maar ook je uur maar één keer. Schrijf ik dit blogstuk? Of bel ik dat lijstje van prospects na? Ook ik moet die keuzes maken. En weet vaak pas achteraf wat de beste keuze was. Je neus stoten dus… En dat kan keuzestress opleveren. En imagostress.

Zowel bij eten als bij informatie en amusement zie je ook een keerzijde: dat mensen behoefte hebben, soms krampachtig, om zich positief te onderscheiden door hun keuzes.

“Eet jij nog vlees? Mijn hemel, heb je dat item over dat slachthuis niet gezien?”

“Kijk jij nog naar DWDD? Bestaat dat nog? Pfoe, ik kijk selectief naar documentaires op Netflix en alleen maar uitzendinggemist.nl, voor wat me echt interesseert.”

“Eet jij geen biologische groente? Nou, wij gaan al jaren alleen maar naar de reformwinkel en de boer. Mijn darmen varen er wel bij, zeker ook sinds we geen gluten meer eten. Dat is puur vergif.”

“Een smartphone? Ja, ik heb hem wel hoor, maar mijn startscherm is zo kaal mogelijk. Mijn e-mailicoon is er sowieso vanaf. En sinds mijn retraite in Oost-Drenthe heb ik mezelf op een social mediadieet gezet. Moet je ook doen.”

Keuzes maken… En de pest is: kies je A, dan weet je nooit of je B leuker had gevonden. Of slechter voor je zou zijn geweest. Zowel voor het effect van gluten als van de smartphone kun je karrenvrachten onderzoeken vinden die voor of tegen het fenomeen zijn. Of die in het midden zitten en zeggen dat het met mate best te doen is.

Helaas is het in zowel online als offline gesprekken zo dat mensen met stellige overtuigingen meestal flink last hebben van cognitieve dissonantie: moeite om argumenten die tegen hun eigen idee in gaan, op waarde te schatten.

Waar ik van overtuigd ben? Dat iedereen zijn eigen mix moet maken. De mix waar je je goed bij voelt.

Met of zonder vlees.

Met of zonder biologische groente.

Veel, weinig of geen Netflix, al dan niet met documentaires, al dan niet met ‘hap slik weg feel good movie’.

Veel op je telefoon, of weinig op je telefoon. Of helemaal geen telefoon.

Vergeet niet: je kunt je eigen normen niet aan een ander opleggen, alleen je ervaringen delen.

Zo heb ik volgende week twee dagen even ‘helemaal niks’, even lekker alleen weg, lekker rustig.

Maar wél naar een AirBnB met goede WiFi.

En heb ik sinds een paar dagen een (privé, niet een zakelijke) Facebookpauze, omdat ik merkte dat ik sommige aspecten van Facebook goed zat was.

En leef ik me dezer dagen vrolijk uit op LinkedIn, waar ik nieuwe contacten en mogelijkheden ontdek.

Om een goede keuze te maken, hoef je niet in het uiterste te zitten. Halverwege is ook prima. Omdraaien ook.

Doen wat werkt – voor jou.

Werk ze!

En kom je er zelf niet uit, met die keuzes maken? Schrijf je in voor de gratis Valkuilcheck en ik help je graag een eindje op weg!

PS Maak je je soms zorgen of je smartphone een te grote rol speelt in je leven?

Kijk dan eens naar dit (Engelstalige) artikel over smartphoneverslaving. De belangrijkste conclusie daar is dat dit zeker een serieus issue kan zijn, waarover helaas nog veel niet echt bekend is. Er is geen uniforme oplossing op persoonlijk vlak, of op maatschappelijk vlak. De tips in het artikel kunnen je wel helpen meer inzicht te krijgen in jouw relatie met je smartphone en je op ideeën brengen hoe je hiermee anders kunt omgaan.

Alex Soojung-Kim Pang deelde zijn visie op rust in de tweede lezing. Een helder verhaal, met filosofische doorkijkjes die toch heel praktisch bruikbaar waren. Zijn centrale punt? Rust is complementair aan werk en een essentieel onderdeel van het leven.

Als overwerk een deugd is, is rust dan een zwakte?

Rust en slapen is niet hetzelfde, al zien mensen het beide als een passieve bezigheid, als iets ‘niet doen’. Het is vaak de sluitpost van de dag; niet interessant, niet belangrijk. En daar slaan we als Westerse samenleving de plank echt mis, want rust serieus nemen helpt je om je doelen te bereiken.

Druk zijn en bezig zijn lijken de standaard te zijn in onze drukke wereld.

Terwijl de kosten van een burnout veel hoger zijn dan de kosten van regelmatige rust, bouwen we een stuwmeer aan vakantiedagen op, zetten werk op de eerste plaats en stellen andere dingen uit.

Na de Eerste Wereldoorlog was men actief bezig met het onderwerp productiviteit, om te bepalen hoe je kon zorgen dat fabrieken zo veel mogelijk opleverden. Toen was al duidelijk dat een toename in productiviteit bijna altijd tijdelijk is (6-8 weken lang); daarna bereikt men een plateau en vervolgens een terugval.

Hard werken is niet altijd slimmer werken.

Kijk naar Samsung, die koste wat het kost een telefoon op de markt wilde brengen voordat concurrent Apple dat deed. Een half jaar lang je mensen 80-90 uur per week laten werken, slapen onder het bureau… en wat levert het op? Een telefoon die moet worden teruggehaald, omdat hij ontploft.

Altijd maar vakantie dan?

Dat kan ook niet – al is de enige slechte vakantie de vakantie die je niet neemt.

Of je bijtankt van rust, hangt af van een aantal factoren, waaronder wat je doet en hoe lang je rust neemt. Het is gebleken dat een vakantie van 8 dagen de optimale periode is om te herstellen; daarna blijft het effect hetzelfde. Een vakantie blijft ongeveer twee maanden effect hebben en dan vervaagt het.

Wat je precies doet maakt niet veel uit; of het luieren was of vrijwilligerswerk of sporten. Toch herstellen mensen het beste van actieve rust – iets doen, iets leren of hun vaardigheden inzetten en vooral ook situaties waarin je psychologisch weg bent van je werk en er niet meer aan denkt. E-mail tijdens de vakantie is daarin dus een belemmerende factor.

Ben je niet met vakantie, dan is regelmatig bewegen een goede manier om te zorgen dat je van dat werk uitrust. Er blijkt een duidelijk verband te zijn tussen sportiviteit en succes in je werk. Helaas, dat gaat het voor mij niet worden – sport is bij mij juist een energievreter…

Hoeveel rust moet je eigenlijk nemen als mens?

Ook daarover had hij concrete suggesties. Een werkduur van 4-5 uur per dag zorgt er voor dat de balans tussen inspanning en ontspanning goed blijft, mits je zorgt dat er ook een duidelijk verschil is tussen beide situaties: intense concentratie versus diepe rust. Een sterke scheiding tussen werk en rust zorgt dat je van beiden profiteert.

En zelfs al ben je ‘in rust’, je brein is dat niet: je defaultnetwerk blijft doorpruttelen. Daarom krijg je juist als je in de file staat, of dat uurtje voordat de wekker gaat, of als je aan het wandelen bent, de geniaalste invallen.

Je rust benutten is dus heel slim: werk en rust zijn immers geen concurrenten, maar complementair: het zijn partners van elkaar.

Het boek van Alex Soojung-Kim Pang heet Rust in uitvoering en kun je hier bestellen.

—

Wil je voorkomen dat jouw werkdruk, of die van je team, omslaat in werkstress? Kijk dan eens naar een workshop of training Grip op Werkdruk, Energie en Stress.

Gaat het je om persoonlijke aandacht voor jouw uitdagingen? Dan is een coachingstraject Met Meer Plezier Productief misschien een goede keuze. Daarover vind je hier meer informatie, maar je kunt je ook vrijblijvend en kosteloos eerst aanmelden voor een Valkuilcheckgesprek.

—

Dit blogstuk bevat affiliate links. Lees hier meer over in mijn disclaimer.